Aracın Kullanacağı Yağlayıcı Bilgisi

Kapımın gıcırtısıyla tanışmam, aracı aldıktan yaklaşık iki yıl sonra oldu. Soğuk bir sabah sürücü kapısını açtığımda çıkan o "kriiik" sesi beni öyle rahatsız etti ki, elime ne geçtiyse menteşeye sıktım. O gün yaptığım hata, bugün başkalarına anlatabildiğim en faydalı derslerden biri: her yağlayıcı her yere uygun değil. Sıktığım şey ince, uçucu bir sprey yağdı; ses iki gün sustu, üçüncü gün geri geldi, üstelik menteşenin çevresine yapışan toz yüzünden durum eskisinden kötüydü.

Sorun tam olarak nedir?

Aracın gövdesinde motorla, şanzımanla ilgisi olmayan onlarca hareketli parça var. Kapı menteşeleri, kapı tutucu kolları, bagaj ve kaput menteşeleri, kaput mandalı, yakıt kapağı kilidi, silindir kilitler, kapı fitilleri, koltuk rayları, cam mekanizması kılavuzları... Bunlar servis bakım listelerinde genelde geçmez, kimse size hatırlatmaz. Ama en çok şikâyet üreten yerler de bunlar: gıcırtı, kapının tam kapanmaması, anahtarın kilitte zor dönmesi, kışın buz yapan lastik fitiller.

İşin püf noktası şu: bu noktaların her biri farklı bir yükle, farklı bir sıcaklıkla ve farklı bir kirlilikle karşılaşıyor. Menteşe ağır bir kapının bütün ağırlığını taşıyor, kilit silindirinin içindeki minik pimler ise tozdan nefret ediyor. Bu yüzden araç yağlayıcı türlerini ayırt etmek, "yağ sıkmak" fiilinden daha önemli.

Elimde denediğim yağlayıcıların karşılaştırması

Yıllar içinde dolabımda biriken ürünleri gerçekten kullandığım yerlere göre ayırdım. Aşağıdaki tabloyu kendi deneyimimden çıkardım, kutu üstündeki reklam yazılarından değil.

Benim ilk hatam tam da son satırdı: pas çözücüyü yağlayıcı sanmak. O ürün bir cıvatayı kurtarmak için harika, menteşede iki gün dayanıyor.

Uygulamayı nasıl yapıyorum

1. Önce temizlik. Menteşeyi eski gres ve tozdan arındırmadan yeni yağ sürmek, kirin üstüne kir koymak demek. Bir bez ve az miktarda temizleyici ile eski katmanı alıyorum, kuruyunca yağlıyorum.
2. Kapıyı açık, mümkünse mandalı serbest bırakıyorum. Menteşe pimini ve tutucu kolunun oynak yerini görebilecek şekilde konumlandırmak, doğru noktaya sıkmak için şart.
3. Az ve hedefli. Sprey başlığındaki ince boruyu kullanıyorum. Bir menteşe için bir saniyelik püskürtme fazlasıyla yetiyor.
4. Hareket ettiriyorum. Kapıyı beş altı kez açıp kapatıyorum ki yağ pimin içine dağılsın. Sonra taşan kısmı beziyle alıyorum; boyada kalan gres iz yapıyor.
5. Kilitlerde ölçüyü kaçırmıyorum. Silindire grafit spreyi kısa bir puf halinde veriyor, anahtarı birkaç kez sokup çıkarıyorum. Gres burada tam tersi etki yapıyor, pimleri hamurlaştırıyor.
6. Fitilleri kışa hazırlıyorum. Sonbaharda kapı lastiklerine silikonlu ürünle ince bir kat geçiyorum. Bunu yaptığım yıl, donan sabahlarda kapı fitili boya ile birbirine yapışmadı.

Kaçınılması gerekenler

• Mutfak yağı, zeytinyağı, motor yağı artığı gibi el altındaki sıvılar. Kısa vadede sesi kesip uzun vadede reçineleşiyorlar.
• Fren kaliperlerine ya da disk yüzeyine yakın çalışırken sprey kullanmak. Rüzgâr bir zerreyi diske taşırsa fren performansı düşer; o bölge kendi işini gören özel greslerle ilgilenir.
• Lastik fitile mineral esaslı gres sürmek. Kauçuk şişer, sonra kalıcı olarak deforme olur.
• Elektrik kontaklarına gelişigüzel yağ sıkmak. Kontak temizliği ayrı bir konu ve yanlış ürün iletkenliği bozabilir; sitedeki elektrik sorunları bölümünde bu ayrımı ayrıca anlatıyorum.

Ne sıklıkla?

Ben bu işi yılda iki kez, mevsim dönüşlerinde yapıyorum. Lastik basıncını kontrol ettiğim ya da motor yağını değiştirdiğim günü seçmek en pratiği; alet çantası zaten açık, eller zaten kirli. Yaklaşık on be