Araç Aküsü Değiştirme Adımları

Bir kış sabahı, işe yetişmem gereken o gün, kontağı çevirdiğimde marşın "hır hır" diye ağlamaklı bir ses çıkardığını duydum. İkinci denemede hiç kıpırdamadı. O gün aküyle olan ilişkim değişti: artık aracımın en sessiz ama en huysuz parçasının o kutu olduğunu biliyorum. İyi haber şu ki araba akü nasıl değiştirilir sorusunun cevabı, motor yağı değişiminden bile kolay. Yarım saat, iki anahtar ve biraz dikkat yeter.

Sorun gerçekten akü mi?

Aküyü sökmeden önce suçluyu doğru tespit etmek lazım, çünkü marşın dönmemesi her zaman akü demek değil. Kendi başımdan geçenlere dayanarak şu belirtilere bakıyorum:

• Marş ağır dönüyor, farlar sarıya çalıyor: Klasik akü zayıflığı. Özellikle soğukta belirginleşir.
• Hiç ses yok, gösterge paneli de ölü: Ya kutup başları oksitlenmiş ya akü tamamen bitmiş.
• Takla atıyor gibi "tık tık" sesi: Marş motoru yeterli akımı çekemiyor; yine akü ya da bağlantı şüphesi.
• Araç çalışıyor ama bir gün sonra tekrar bitiyor: Burada dikkat! Muhtemelen alternatör şarj etmiyor veya bir tüketici akım kaçırıyor. Aküyü değiştirsen de aynı yere gelirsin. Bu tarz kaçak arayışında elektrik sorunlarını anlattığım bölüme bakmanı öneririm.

Kutup başlarındaki beyaz-mavi tozu temizleyip vidaları sıktıktan sonra araç çalışıyorsa akün biraz daha yaşar. Ama akünün üzerindeki üretim tarihi 4-5 yılı geçtiyse, ben artık şansımı zorlamıyorum.

Hangi yolu seçeceksin?

Aküyle ilgili üç ayrı senaryo var ve hangisinin işine geldiğini bilmen para kazandırır:

Gövdesi şişmiş, yanlarından sızıntı olan ya da donmuş bir aküyle asla uğraşma; ne takviye ne şarj. Doğrudan değiştir.

Doğru aküyü nasıl seçtim

İlk akü alışverişimde kafam karışmıştı. Aslında üç şeye bakmak yeterli:

1. Amper saat (Ah): Eski akünün üzerinde yazıyor. Aynısını ya da bir tık üstünü al, altına düşme.
2. CCA / soğuk çalıştırma akımı: Soğuk iklimde yaşıyorsan bu değeri düşürmemek önemli.
3. Kutup yönü ve gövde ölçüsü: Artı kutbun sağda mı solda mı olduğuna bak. Yanlış yön aldığında kablolar yetişmez.

Start-stop sistemli bir araçsa mutlaka AGM veya EFB tipi isteyeceksin; standart kurşun-asit akü o sistemde birkaç ayda pes ediyor. Ruhsatı yanına al, satıcı zaten oradan bakacak.

Adım adım değişim

Elimde olması gerekenler: 10'luk ve 13'lük anahtar (ya da bir pense set), eldiven, gözlük, tel fırça, biraz karbonat-su karışımı ve mümkünse kutup başı gresi.

1. Aracı kapat, anahtarı çıkar. Kontağı açık bırakmak modüllerde hata kaydına yol açabilir. El frenini çek.
2. Önce eksi kutbu sök. Bu kural değil, kanun. Siyah kabloyu (–) gevşetip kenara al, gövdeye değmeyecek şekilde. Artıyla başlarsan anahtar şaseye dokunduğunda kıvılcım fışkırır.
3. Sonra artı kutbu (+) sök. Kırmızı kapağı kaldır, somunu gevşet, kabloyu çıkar.
4. Tutucu bağlantıyı çöz. Genelde akünün alt kenarında bir kelepçe ya da üstünde bir baskı çubuğu olur. Bu parça olmadan akü seyahat eder, mutlaka geri tak.
5. Aküyü dikey tutarak çıkar. Ağırdır, 15-20 kilo gelebilir; sırtını değil dizini kullan. Yan yatırma.
6. Yuvayı temizle. Karbonatlı suya batırdığın bezle asit izlerini sil, tel fırçayla kutup pabuçlarının içini parlat. Bu adım genelde atlanır ama şarj verimini gerçekten etkiliyor.
7. Yeni aküyü yerleştir, kelepçeyi sık. Elle oynatınca kıpırdamamalı.
8. Şimdi ters sıra: önce artı, sonra eksi. Somunları aşırı sıkma, kurşun kutup başları ezilir; sağlam ama nazik.
9. Kutuplara ince bir kat gres sür. Oksitlenmeyi geciktirir.
10. Çalıştır, kontrol et. Saat, radyo hafızası, cam kaldırma otomatiği sıfırlanmış olabilir. Bazı araçlarda camı sonuna kadar indirip kaldırarak otomatiği yeniden öğretmek gerekiyor.

Eski aküyü ne yapacaksın?

Çöpe atmak yok. Kurşun ve asit içerdiği için akü satıcıları eskisini geri alıyor, hatta hurda bedelini fiyattan düşüyor. Yeni aküyü alırken eskisini bagajda götürmek en pratiği.

Benim önerim

Aracın hiç çalışmıyorsa ve akü 4 yaşını geçtiyse takviyeyle vakit kaybetme, doğrudan değiştir; sürekli takviye arayan biri olmak yolda kalmaktan daha yorucu. Ama akü genç ve tek seferlik boşaldıysa gece boyu şarj cihazına bağla, ç